|
Kafkasya’da gerilim günü günden artmaktadır. Bu defa hedef Gürcistan’dır. Rusya’nın “emir kulu” Ermenistan Karabağ’dan sonra şimdi de gözünü Gürcistan’ın Cavahetiya vilayetine dikmiştir.Onlar halende ”Denizden–Denize Büyük Ermenistan” hayallerinin gerçekleştirildiği düşüncesindedirler.Hayal etmek,hedef belirlemek çok önemlidir.Ama,nasıl bir hayal,nasıl bir hedef? Önemli olan belirlediyin hedefin gerçeklere dayanuklı olmasıdır diye düşünüyorum. Yıllara dayanan komşuluk ilişkilerinde ortaya çıkan küçük bir ihanet halklar arasında büyük bir güvensizliye yol açar. bunu Ermenistan ve Azerbaycan ilişkilerinde daha yakından gördük. Bu ilişkilerin sonucu da her kese malum.Azerbaycan topraklarının %20’ni işkal eden Ermeniler yaptıkları ile kifayetlenmeden yeni bir olayın temelini hazırlamaktadırlar. . Dışarıdaki dostlarına sığınarak yeni bir arzularının gerçekleşmesi için harekete geçmişler.
Dün Azerbaycan’a, bu gün ise Gürcistan’a saldırı peşinde olan Ermenilerin gerçek isteği Türkiye’ye karşı yürüdülen siyasetin altında yatıyor.
Kafkasya her an ateş fıçısına döne bilir .Ermenistan Rusya’nın Kafkas stratejisinde en önemli figürandır. Gürcistan’ı diz çöktürmek, oraya tamamen hakim olmak hevesinde olan Rusya eski varlığını bu ülkelerde bir daha yaşatmak için kendini ispatlamak niyetindedir.
Türkiye’ye karşı yıllardır arazi talebinde bulunan Ermenistan’ın şimdiki hedefi Gürcistan’ın Cavahetiya bölgesidir.Bu taleplerini hiç de gizli tutmuyor,tam tersi bunu bariz bir şekilde ortaya koyuıyor.Rusya tarafında kendini her an ateş çemberinin içinde gören Gürcistanda bu senaryoların altında kimlerin bulunduğunu çok iyi biliyor,ama yapacak bir şeyin olmadığını da iyi biliyor.
Her zaman olduğu gibi yine de yardıma ermeniler koşuyor.Şartlarıda bellidir.Cavahetiya..Ermenilere göre Karabağ gibi Cavahetiya da onlara ait ait toprakmış.
Gerçekten de böyle imiş?
Bu gün Gürcistan nüfuzunun %7’sini Ermeniler oluşturuyor. Yalnız Cavahetya’da değil, Abhazya bölgesinde de Ermeniler önemli miktarda bulunmaktadırlar.Her yerde olduğu gibi bu bölgelerde ve Gürcistan’ın tamamında Ermeniler önemli görevlerde çalışmaktadırlar.iş ve yerleşim konusunda Rusya onların hayatında aktif rol oynamaktadır.1830’da Rusya’nın ciddi desteği sayesinde Ermeniler bu bölgeye yerleştirilmiştir.Unutmayalım ki,1828 yılında Rusya’nın İran Büyük elçisi Griboyedov sayesinde de 128 Ermeni ailesi misafir olarak Azerbaycan’ın Karabağ bölgesine yerleşmişlerdi.Misafirperver Azerbaycan halkı onlara kucak açmış,ocağının başında yer vermiştir. Gösterdiği insanlığın bedelini bildiyiniz gibi bu gün de sözde"görmektedir"
Aynı senaryo bir zamanlar Gürcistan’ada uygulanmıştır.Birinci Dünya Savaşı sırasında Anadolu’da Rus ordusunun yanında olan Ermeni çeteleri Rusların Anadolu’dan çıkmasıyla onlar da bölgeden kaçtılar.Ağabeylerinin yardımı ile Cavahetiya’ya yerleştiler.Bununla iş bitmedi.Güçlülere sığınarak ayakta kalmaya alışmış Ermeniler Çar Rusya’sı dağılır dağılmaz soluğu Bolşeviklerin yanında aldılar.Bolşeviklere melek gözü le baktılar.Gerçi bolşevikler de Ermenileri kendilerinden biri olarak görürdüler.her ikisinin de biri birilerine ihtiyacı vardı. Çarlık Rusya’sı tarafından Güney Kafkasya’nın işgal edilmesi ile 1918’de “Mâverâyı Kafkas Komiserliği”kuruldu.Maalesef taraflar arasındaki anlaşmazlık sonucu “Mâverâyı Kafkas Komiserliği” bırakıldı. Ermenistan ile Gürcistan bağımsızlıklarını ilan ettiler. 1918-1920 yılları arasında Bolşevik Rusya’sının yanında bulunan Ermeniler bu defa Gürcistan’a karşı uygulanan saldırılarda iştirak ettiler.Bundan dolayı Ermenilerle Gürcüler arasında hep soğuk rüzgar esti.Ta ki,1991 yılına kadar…Yani,Gürcülerle aralarındaki güvensizliği aradan kaldırmak için Abhazlarla Gürcüler arasında giden savaşta taktik kullanarak Gürcülerin yanında bulundular.
Cavaheti konusu, sadece Ermenistan-Gürcistan arasında yaşanan bir sorun değildir, aynı zamanda 1944’de Stalin’in uyguladığı “kızıl terör” sonucunda bölgeden sürgün edilmiş Ahıska Türklerini de sorunu idi.Dede baba ocakları idi...
Kafkasya’da mevcut üç ülke arasındaki sorunların giderek derinleşmesi bu bölgede istikrarı ve ekonomik gerilimi giderek artırdı.Buna da neden Rusya’nın Kafkasya’ya uygulayacak politika oldu.
Cavahetiya bölgesinde yaşayan Ermenilerin Ermenistan’la etnik ve kültürel bağları korudukları halde ekonomik ve güvenlik bağlarının Rusya ile yapılması kafalarda soru işaretlerini artırmaktadır..Böyle ki,2007 yılına kadar Rus askeri üslerinin de bu bölgede yerleştirilmesi de tesadüfü değildir.
7 Şubat 2007’de Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan Ermenistan Ulusal Güvenlik Strateji Belgesini onayladı.Bu belge ülkenin dış politikasının genel prensiplerini açıklamış ve komşularla iyi ilişkiler ve izleyici strateji hakkında ipuçları vermiştir.
Belgenin altıncı bölümünde, Ermenistan’ın iç ve dış güvenlik stratejileri belirtilmiştir. Ermenistan`ın Dış Güvenlik Stratejisi, Ermenistan’ın bölgesel işbirliğinde uygun çevre edinmesi, işlek güvenlik sisteminin yaratılması, karşılıklı menfaat sağlayacak iyi komşuluk ilişkileri kurmayı amaçlamıştır.
Ermenistan’ın Dış Güvenlik Stratejisinde bölgesel düzeyde, komşu ülkelerle ilişkiler ve Ermenistan’ın ilişkilerdeki tutumu konuları dikkat çekmektedir. Türkiye ve Azerbaycan’la ilgili bölümler özellikle önemlidir. Stratejik Belgesinin bu bölümünde, İran’la olan ilişkilerin gelişimine dikkat çekilmiş, Gürcistan, Ermenistan’ın izolasyonunu kıran bir dost ülke olarak tanımlanmış, ama aynı zamanda Gürcistan’da Ermeni nüfusun çoğunlukta olduğu Cavahetiya bölgesinde muhtemel olayların baş kaldırılması ile ülke içinde Ermeni karşıtı atmosfer doğurabileceği konusunda rahatsızlık dile getirilmiştir.
Cavahetiya sorunu Dağlık Karabağ sorununa çok benzemektedir. Dağlık Karabağ Ermenileri de önce sosyal ve ekonomik sorunlarını öne çıkarmışlardı. Azerbaycan hükümetinin kendilerinin hak ve özgürlüklerini ihlal ettiğini iddia ediyorlardı ve kendi silahlı birliklerini oluşturmuşlardı. Günümüzde Cavahetya Ermenileri de aynı stratejiyle hareket etmelerine rağmen Gürcistan hükümeti yakın geçmişte sınırlarının hemen yanında cereyan eden bu olaylardan maalesef gerekli sonuç çıkarmamıştır.
Kafkasya’daki tutumunu güçlendirmek,Güneye doğru ilerleme stratejisini gerçekleştirmek,bu bölgeye sahip olmak amacı taşımaktır.İşte bundan dolayı Bolşevik Rusya 1920’de önce Azerbaycan’ı daha sonra Ermenistan’ı ,1921’de ise Gürcistan’ı işkal etti. 1922’de ise her üç ülke Zakafkaziya Federasyonu adı altında bileştiler.Bütün bunlara rağmen her üç ülke arasında ciddi sorunlar yaşandı.Onların iç politikasının ve ekonomik ilişkilerinin merkezi yönetim tarafından belirlenmesi ciddi sorunların yaşanmasına başlıca neden olmuştur.En fazla Ermenistan’a güvenen,stratejilerinde bu ülkeyi kullanan Rusya Kafkasya geriliminin giderek artmasında sözün gerçek anlamında “baş rol oyuncusu “olmuştur ve olmaktadır.
Bu gün Cavahetiya sorunu Dağlık Karabağ sorununa çok benzemektedir. Dağlık Karabağ Ermenileri de önce sosyal ve ekonomik sorunlarını öne çıkarmışlardı. Azerbaycan hükümetinin kendilerinin hak ve özgürlüklerini ihlal ettiğini iddia ediyorlardı ve kendi silahlı birliklerini oluşturmuşlardı. Günümüzde Cavahetya Ermenileri de aynı stratejiyle hareket etmelerine rağmen Gürcistan hükümeti yakın geçmişte sınırlarının hemen yanında cereyan eden bu olaydan gerçekli sonuç çıkarmamışlardı.Haklarında kullanılan propaganda m alzamelerş halen de kullanılmaktadır.Bütün bunları bildikleri halde suskunluklarını korumaktadırlar.
Temmuz ayının 25’de Paris’te yayınlanan “ Ermenistan haberleri” gazetesinde ”Biz Cavahetiyalıyız” adlı ilginç bir yazı çıktı.Bu yazı yakınlarda Kafkasya’nın yeni bir ateş çemberine döneceğinin sinelini vermektedir.Onlara göre Cavahatiya üç ayrı bölgeden ibarettir:Ahaltsih,Ahalkalaki ve Ninotsminda.
Makale şu cümlelerle başlıyordu:
“Cavahetiya Karabağ gibi Ermenilerin tarihi vatanı olmuş,daha sonralar bu arazi Gürcistan’a verilmiştir.Bu gün bölgenin %90’nı Ermeniler teşkil etmektedir.Bir zamanlar Ermenilerin tarihi mekanı olmuş bölge Güney-Kuzey boyunca 45 km. Ermenistan’la, Güney-Batı’dan ise 90 km. Türkiye ile sınır komşusudur.Cavahetiya Gürcistan’da tek Ermeni eyaletidir ki,1829 yılının Eylül ayının 2’de Anadolu’da Osmanlı İmparatorluğu ile Çar Rusya’sı arasında bağlanmış barış anlaşmasına esasında Rusya’ya birleştirilmiştir.Bölge halkı özellikle Osmanlı zulmünden-Kars,Erzurum ve Beyazıt’tan kaçan Ermenilerden ibarettir.Şu anda Cavahetiya’da 200,000 Ermeni yaşamaktadır.Onların çoğu Batı Ermenistanlıdır.”
En önemlisi ise aynı makalede yer alan Ermenilerin Nahçivan hakkında kullandıkları cümlelerdir.Onlara göre Nahçivan eskiden Ermeni toprağı olmuş,sonradan ellerinden alınmıştır.Böylece,Ermenistan haritasından Nahçivan silinmiştir.Ayni hatayı Cevahatiya ile bağlı yapılmaması gerekiyormuş?! Ama,yerlerinden ,yurtlarından bir gecede uzaklaştırılmış Ahıska Türkleri hakkında bir cümle bele kullanılmamıştır.
Eski senaryo ve eski şarkı. Müziği de belli, sözleri de. İşte, Dağlık Karabağ oyunu da böyle başladı. Yukarıda belirlediğimiz gibi Dağlık Karabağ’a da misafir olarak yerleştirilen Ermeniler daha sonra da “Karabağ Ermenilerin tarihi memleketi olmuştur “ diyerek dünyayı ayağa kaldırmışlardı.Makalede ise Dağlık Karabağ değil,Karabağ adını kullanmışlar.Bunun da kasıtlı olarak verilmesi ayrı bir konudur.Böylece,onlar Güney Kafkasya,onun tarihi ve yerleştiği bölge hakkında hiçbir bilgisi olmayan dünya kamuoyunu bir daha şaşırtarak gerçeklerden uzak tutmaya çalışmışlardır.
Dağlık Karabağ yerine Karabağ’ı kullanmak çirkin niyetlerini bir daha ortaya koymuştur.Bu da Azerbaycan’dan geleceye yönelik yeni bir toprak talebinde bulunacaklarının işaretini vermektedir.
Karabağ, Azerbaycan’daki Kür ve Aras ırmakları ile şu anda Ermenistan sınırları içinde bulunan Gökçe Gölü arasındaki dağlık bölge ve bu bölgeye bağlı ovalardan oluşmaktadır. Bu bölge, Azerbaycan’ın diğer bölgeleri ile Ermenistan ve İran topraklarını kontrol edebilecek bir noktada bulunması nedeniyle jeopolitik öneme sahiptir. Ancak ,Karabağ ile Dağlık Karabağ ifadeleri aynı bölge için kullanılmamaktadır. 18.000 km2 yüzölçümüne sahip Karabağ’ın sadece 4392 km2’lik kısmını Dağlık Karabağ oluşturmaktadır. Karabağ; Ağdam, Terter, Yevlah, Füzuli, Beylegan, Kubatlı, Cebrail, Mingeçevir, Ağcabedi, Hocavend, Şuşa, Hankendi, Laçın, Kelbecer, Hanlar, Gorus, Akdere, Berde, Zengezur bölgelerinden oluşurken Dağlık Karabağ; Hankendi merkez olmak üzere Şuşa, Akdere, Hadrut, Hocavend ve Askeran bölgelerini oluşmaktadır
Dağlık Karabağ Karabağ’ın dahilinde yerleşir.Karabağ bölgesinde ise Dağlık Karabağ’ın dışında göründüğü gibi on ayrı bölge yerleşmektedir.İşte bundan dolayı Ermeniler son zamanlar Dağlık Karabağ değil,Karabağ ifadesine daha fazla yer vermektedirler.
Aynı senaryo bu gün Cavahetiya uygulanmaktadır. Yani,komşu ülkelerin topraklarını işkal etmekle kendi arazilerini büyütmekle çirkin niyetlerini halen de kullanmaktadırlar.Şimdi Gürcistan’a karşı da arazi iddialarını ileri süren Ermeniler galiba Kafkasya’da yeni bir savaşın gerçekleşmesinde yeni bir rol alacaklardır.
Bu tür makaleler nerede ve kimler tarafından yayınlanır sorarsınız,cevabı çok basit. Ermeni dostu fransa'da. Burada yerleşen Ermeni diasporası her zaman oldu gibi bu defa da yeni bir alevin yükselmesine önderlik yapmaktadırlar. Fransa’nın Alforvil kentinin Matrit caddesinde yerleşen,2009 yılında kurulan "Fransa-Cavahi Teşkilatı"nın amacı Cavahetiya’da yaşayan Ermenilerin hukuklarını korumak,onlara her bir anlamda destek olmaktır. Yani,yeni bir kışkırtıcılık senaryosu hazırlanmaktadır.bu senaryolar Ermeniler ve onların dostlarına göre iyi gediyor.ama,umarım bir gün ilahi adalet tecelli eder, dışarıdaki tetikçilerin oyununa gelen Ermenilerin kendi topraklarını da kaybetmiş olurlar. O zaman da onları başkalarına kazıdıkları kuyulardan kurtaracak kimse bulunamayacaktır.Her oyunun bir sonu olacağını da kimse unutmasın.
Dr.Nazile Abbaslı
Araştırmacı-yazar
nazileabbasli@tvtmb.com
|